www.wergea.com

Wie klosjes van een spinnewiel als sieraad draagt, moet wel verslingerd zijn aan het zelf spinnen van wol. Voor Lysbeth van Wijngaarden uit Wergea is het een passie die behoorlijk uit de hand gelopen is. Ze merkt dat steeds meer mensen haar hobby delen.

Door Maria Del Grosso

WERGEA - Spinnen is in, vertelt Lysbeth van Wijngaarden in haar hobbywinkeltje It Nifelpakhûs in Wergea. Vorig jaar stond ze op een fair in Noordbroek en had ze zo maar negen verschillende spinnewielen om zich heen waarachter wel vijftien mannen en vrouwen rustig zaten te spinnen. Want die rust, die doet het hem, weet Van Wijngaarden. Op internet wordt de hobby al aangeprezen als
,,de ultieme onthaasting.’’

Dat klopt, zegt Van Wijngaarden. De een gebruikt drugs, de ander raakt verslaafd aan spinnen. ,,As’t der mei dwaande bist, giest echt nei dromenlân.’’ En net als bij drugs krijg je er een kick van, vindt zij. Die kick is de uitkomst van het spannende proces dat spinnen altijd weer is. Eerst werk je wol om tot draad en verandert de stof onder je handen al helemaal, vervolgens ga je met die wol breien en verandert alles weer, bijvoorbeeld door de kleurencombinaties die je toepast.



Lysbeth van Wijngaarden aan het werk achter de spinkoffer uit India. Foto LC/Niels Westra


Van Wijngaarden verft haar producten het liefst zelf. Ook dat proces, als de stof in steeds warmer wordend water ligt en de kleurstoffen worden toegevoegd, is een lust om te zien. ,,It is hiel spannend hoe’t it derút komt.’’

Van Wijngaarden gebruikt niet alleen wol van schapen, maar ook van konijnen (angora), de alpaca en de jak. Zelfs hondenhaar is mogelijk, maar heeft wat Van Wijngaarden betreft een groot nadeel: als de stof nat wordt, begint het toch weer naar honden te ruiken.

Ook in spinnewielen is een wereld aan keus. Van Wijngaarden begon ooit met een exemplaar uit Hurdegaryp, maar haar laatste komt uit Nieuw-Zeeland. In totaal heeft ze er negen in huis, waaronder een bijzondere spinkoffer uit India. Een spinnewiel opgevouwen in een koffer, zodat de herders ze mee konden nemen het land in. Ze vogelde zelf uit hoe het apparaat werkt.

Dat zelf ontdekken zit in de aard van het beestje, is wel duidelijk bij de Wergeaster. Spinklosjes maakt ze van satéprikkers en wortels en met breien probeert ze elke keer meer te presteren. Eerst had ze vijf breipennen nodig om één sok te breien, later maakte ze al twee sokken op één pen en nu zijn dat er al vier. Ook ontdekte ze op de rondbreipen dat ze truien zo kan breien dat een naad ontbreekt. Dat doet ze door van beide mouwkanten af naar elkaar toe te werken. ,,Ik hie sa’n hekel oan it yn mekoar setten fan dy naden.’’

Bij de koffie ’s ochtends worden de breipennen al opgepakt om aan sokken te werken, maar voor hetzelfde geld draait Van Wijngaarden zich even om om aan het spinnewiel te werken. Het komt wel voor dat ze tot één uur ’s nachts doorgaat. Daarom
is ze wel blij dat de nieuwste spinnewielen twee trappers voor de voeten kennen. Want met een voet trappen is wel vermoeiend.

De liefde voor het handwerken zat er vanaf de basisschool al in, maar werd pas echt aangewakkerd toen ze zo’n 35 jaar geleden
een cursus weven begon. De cursusleidster spon het draad zelf en Van Wijngaarden dacht: ,,Blinder, dat kin ik sels ek wol.’’ Inmiddels leert ze anderen spinnen, geeft ze cursussen origami, leert ze meisjes breien en worden er bij haar thuis verjaardagsfeestjes gehouden. Ook het Reumafonds komt wel met ploegjes langs die sjaals komen verven.

In opdracht werkt Van Wijngaarden amper en als ze er al een aanneemt, waarschuwt ze dat het resultaat anders kan worden dan gewenst. Omdat ze niet van te voren weet hoe het hele proces van spinnen en kleuren uitvalt. Toch vindt ze juist de gelukkige mensen die haar winkeltje uitlopen het leukste aan haar hobby. ,,Minsken dy’t echt witte hoefolle wurk deryn sit ferklearje my foar gek.’’ Want met het begint ze echt met wat plukken wol en moet daar uiteindelijk een trui uit komen, dan is Van Wijngaarden wel zeven weken bezig. ,,Dan bin ik der echt deistich mei oan ’e gong.’’

Bron: Leeuwarder Courant, 16-08-2008