20030412, Afscheid van een fabrieksbuurt
Albert en Rintske de Jong bij de achterdeur van de woning waar ze 47 jaar hebben gewoond.
“Wy hienen it hjir wol útsjonge kinnen.” (LC/Siep van Lingen)
Het Fricobuurtje in Wergea gaat komende zomer tegen de vlakte. De rode arbeiderswoninkjes zijn uit de tijd. Konden de veelal bejaarde bewoners het nog best redden zonder douche, jongeren willen dat niet meer.
Door Peter Grondsma
WERGEA - Ze woonden tot voor tot nog heel tevreden naast elkaar in de Paulus Jans Kleijstraat. Allemaal bejaard, allemaal nog kras. Frou Sinnema, frou Bergsma, frou De Groot en het echtpaar De Jong. ,,It wie in noflik en gesellich buertsje, mei-inoar."
Alleen Albert en Rintske de Jong wonen er nog, op nummer 16. Niet lang neer, over twee weken vertrekken ze naar hun nieuwe huis in de Dominee de Stoppelaarstrjitte. Want ze blijven na:uurlijk in Wergea. ,,Wy wolle net mear út it doarp wei."
Liefst waren ze, na 47 jaar genoeglijk wonen, gewoon blijven zitten. ,,Wy hienen it hjir wol útsjonge kinnen", zegt de 82-jarige De Jong. Hij werkte voorheen, net als de meeste bewoners van het Fricobuurtje, in de naastgelegen melkfabriek. Die sloot in 1992 haar poorten.
Het huis is klein en eenvoudig, maar ze hebben er zelf door de jaren been het nodige in verspijkerd. ,,Der sit fansels ek in moai protsje romte achter, dat is ek moai." De Jong verbouwde er groente en houdt er kippen.
De verhuisdozen staan al klaar in de gang. Ze hebben er lang tegenop gezien, maar nu duidelijk is waar ze komen wonen, kan het ze niet snel genoeg gaan. De buren zijn allemaal vertrokken. De aanblik van de lege huizen is heel onwennig. ,,Tryst", vindt Rintske de Jong.
Ze kan zich niet vinden in de rigoureuze sloop van de buurt. Alle 51 woningen in de J. H. Nieuwoldstraat, de P. J. Kleijstraat en de Fricoweg worden afgebroken. Er staan nog heel redelijke huizen tussen, die best een opknapbeurt hadden verdiend, vindt De Jong. ,,It is skande."
Reina Bergsma deed vorig voorjaar voor het eerst geen grote schoonmaak. Niet omdat ze het zo'n rotklus vindt. ,,Himmeljen hie gjin doel mear." Een gevelsteen verraadt dat het huis anno 1947 is gebouwd door woningbouwvereniging Idaarderadeel. Meteen daarna trokken Reina en haar man, die als botermaker bij de Frico werkte, er in.
De kamers zijn klein. Aan het huis is sinds de bouw, op een lik verf na, niets veranderd. Reina had niet eens een douche. In de appartementenflat, waar ze pas naartoe is verhuisd, heeft ze die wel. ,,Dat is fansels aardich, mar ik ha my sûnder ek altyd rêden." Jongeren willen echter geen huis meer
De woningen in de P.J. Kleystraat gaan binnenkort onder de slopershamer.
De huizen in het Fricobuurtje worden vervangen door nieuwbouw.
zonder douche, weet directeur Alex Bonnema van woningbouwcorporatie Woonwille in Grou. Op zich spijt het hem dat de Fricobuurt volledig gesloopt moet worden. Enkele arbeidershuisjes hadden gerust nog een poosje mee gekund. Maar er fors investeren was op de lange termijn niet meer verstandig. ,,Wy binne no ien kear oan de gong, litte wy it dan fuort mar goed dwaan."
De Fricobuurt kampte al jaren met aanzienlijke leegstand. Achter de voordeuren hoopten oude kranten en folders zich op, achter de ramen hing slechts vergeelde vitrage. De buurt verpauperde. Op het gemeenschappelijke stuk grond tussen de drie straten woekerde onkruid. Tot ongenoegen van oudere buurtbewoners. ,,Mar de jongelju ferbouwe gjin slaad en woartels mear", zegt Bonnema.
Komende maandag kan het hele dorp zich over de nieuwbouwplannen buigen. In het gemeentehuis in Grou liggen tekeningen van 28 nieuwe huizen. Een aantal daarvan heeft een modieus lessenaarsdak, maar er wordt ook traditioneel gebouwd. De meeste huizen zijn bestemd voor de verhuur, een paar worden verkocht. De buurt is straks ruimer van opzet, de kavels worden groter.
Bonnema vindt dat de nieuwbouw goed bij het oude dorp past. ,,It wurdt in nijsgjirrige moeting tusken de histoarje en de takomst fan Wergea."
(bron Leeuwarder Courant zaterdag 12 april 2003)
