20030206, Ymkje is open over handicap op stageadres
Ymkje Ytsma laat zich door haar handicap niet uit het veld slaan.
De zestienjarige scholiere uit Wergea loopt stage in Akkrum en is druk aan de studie.
stagebegeleidster Hiltsje van de Bij (aan de telefoon) doet ze allerlei
typewerkzaamheden. (foto LC/Niels Westra)
Door Linda Jousma
ZESTIEN JAAR is ze. Net als haar leeftijdsgenoten van Lyndensteyn in Beetsterzwaag mag Ymkje Ytsma nu op stage. In verzorgingshuis Leppehiem in Akkrum is ze aan het werk. Ze vindt het super. ,,Se freegje wol es wat ik haw. Dan fertel ik gewoan dat ik by myn geboarte soerstoftekoart hân haw. Dêrtroch bin ik spastysk", zegt de tiener eerlijk.
,,Ik haw sakrekt de post sorteare en wat typewurk dien. Dat giet my goed ôf. Ik kin goed type." Iedere woensdag moet Ymkje aan het werk. Samen met haar stagebegeleidster Hiltsje van der Bij zit ze die ochtend achter de balie. Haar taak in het verzorgingshuis is een combinatie van administratieve en sociale werkzaamheden. Precies wat ze zo graag doet. ,,Ik woe wol graach wat mei minsken dwaan. Ik wol net yn in hoekje drukt wurde."
Sommige gehandicapten verstoppen zich het liefst voor de buitenwereld. Maar dat is niet Ymkjes stijl. Zij gaat mensen niet uit de weg. Integendeel. Omdat ze afhankelijk is van anderen, heeft ze zich al vroeg aangeleerd open en eerlijk met iedereen om te gaan. Haar handicap hindert de vrolijke tiener niet. Ze doet wat ze graag wil. ,,Ik bin dwaande om myn sertifikaat Nederlânsk te heljen.
As ik dy haw, wol ik Ingelsk besykje." Ymkje moet zeker nog twee jaar naar school. Wat ze daarna wil doen, weet ze precies. ,,Ik wol sok wurk hawwe as ik no doch. En ik wol selsstannich wenje."
Nu woont Ymkje nog gewoon bij haar ouders thuis, in Wergea. ,,Moai doarp hear, neat ferkeard oan." Als ze volwassen is wil ze in een zogeheten Focus-woning wonen. Met concept is uitermate geschikt voor zelfstandige types als Ymkje.
Als je zorg nodig hebt kun je daarom vragen. Verder woon je op jezelf. Een 'beschermde woonomgeving' met volledige zorg ziet ze niet zo zitten. ,,Dêr sitte alle handikapten op in bultsje. Ik wol my tusken de falide minsken minge."
Dat ze op school wel tussen gehandicapten verkeert, vindt ze niet zo'n probleem. Je kunt wel alles wensen, maar je moet realistisch blijven. ,,Op in 'gewoane' skoalle soe 'k fersûpe. Dat giet my te hurd."
Bovendien zou ze haar leraren missen, met wie ze inmiddels een sterke band heeft.
Ook uit praktisch oogpunt zit ze in Beetsterzwaag beter op haar plek. Op Lyndensteyn wisselen niet de leerlingen ieder lesuur van lokaal, zoals op andere middelbare scholen gebruikelijk is. Op een school voor invalide personen rennen juist de leraren heen en weer. ,,Tsja, it soe wol in hiel gesoademiter wêze as wy de hiele tiid in lokaal yn en úit moatte", zegt Ymkje giechelend en wijzend op haar mobiele wagentje.
Ymkjes werkdag op Leppehiem zit er alweer op. Om twaalf uur komt haar moeder haar ophalen. 's Middags moet ze nog huiswerk maken en ze heeft het druk genoeg, verzekert ze. Misschien gaat ze wat met haar vriendinnen doen. Naar de bioscoop gaan vindt ze altijd erg leuk. ,,Ik haw like folle lol as iderien, hear", zegt ze luid en duidelijk. En als ze samen met haar moeder naar de auto gaat, wil ze nog maar één ding; “In puddingbroadsje!"
(bron: Leeuwarder Courant donderdag 6 februari 2003)
