WERGEA - Gonzende activiteit is wat de argeloze voorbijgan­ger op deze winderige, verre van zomerse, junimiddag in en rond de pastorietuin van de Wergeaster Rooms-katholieke kerk waarneemt. Leden van een cameraploeg van Omrop Fryslân TV wurmen zich uit hun slordig geparkeerde voertuig om zich vervolgens in de rich­ting van de, vanaf de openbare weg, duidelijk waarneembare muzikale klanken te spoeden. Wat is er in de pastorietuin gaande? Voor de inwoners van Wergea een overbodige of mis­schien, ook al zeggen ze het niet hardop, zelfs wel domme vraag. Immers, de repetities voor het achtste Wergeaster lepenloftspul zijn deze zaterdag in volle hevigheid gaande. 'Jo wisten soks net? Tsjong...' Argeloosheid of, zo men wil, dom­heid, maakt vervolgens plaats voor nieuwsgierigheid, onwille­keurig uitmondend in een verholen kijkje in de tuin.

Door: Bert Veenstra

De situatie zoals hiervoor ge­schetst, had zich heel goed kun­nen voordoen. Ware het niet dat betrokkenen van de komst van schrijver dezes op de hoogte waren. En laatstgenoemde bo­vendien donders goed weet waarin het gerucht vanuit het gebladerte zijn oorsprong vindt. Aldus beweegt hij zich zonder schroom en allesbehalve onverholen in de rond de RK-kerk gesitueerde pastorietuin. Het is één uur 's middags en de akkoorden van het slotlied klin­ken nog na als regisseur Anne Graswinckel de crew van het iepenloftspul 'Lucky Manuelo' complimenteert met de gele­verde prestatie. De eerste com­plete 'trochrin' van deze dag zit erop. Klaar zijn de acteurs en actrices, de kleedsters, de men­sen van de techniek en het de­cor, alsook alle anderen die aan de totstandkoming een bijdrage leveren, echter nog lang niet. 'Jimme krije no efkes de tiid om by te kommen en wat te iten, foar de leafhawwers is der sop, en dan geane wy om healwei ienen wer los", geeft Anne Graswinckel haar gehoor te verstaan.

De negentienjarige Trynke Brouwer speelt de hoofdrol. (Foto: Pier van der Heide).

PR-functionaris Sieb Kerkstra ziet het tafereel glim­lachend aan. 'Hielendal de sfear dy't by de tariedings fan úze iepenloftspuilen heart. Gemoedlik, gesellich, mar tagelyk der ek hielendal foar gean as de sitewaasje derom freget. Dan nimt eltsenien in professjonele hâlding oan en sa heart it!' Omdat hij in het verleden ook 'aan de andere kant' heeft ge­staan, weet Kerkstra waarover hij praat. Waarschijnlijk de voornaamste reden waarom hij de entourage zichtbaar genie­tend in zich opneemt. 'Ik kin der neat oan dwaan, mar ik fyn't altyd wer hiel spesjaal. En hoewol't der tuskentroch in protte wille makke wurdt, priuwst al in bytjse fan de spanning dy't geandewei de kommende wike hieltyd mear tanimme sil.'

Gezien de met rasse schreden naderende première­datum, 23 juni, een juiste con­statering. Over een dikke week, met nog een vijftal - intensieve-oefensessies voor de boeg, moet het hele 'spul' er staan. En on­danks haar tevredenheid over de progressie laat Anne Gras­winckel er geen enkele twijfel over bestaan dat er tot die tijd, op diverse punten, nog flink wat bijgeschaafd moet worden. 'It is hjoed earst de twadde kear dat de spilers, de band, de figueranten én de technyk yn 'e iepen loft by elkoar binne. En dan sjochst dat soks foar eltse­nien noch tige wennen is. Har­ren tekst ha de spilers wol yn 'e holle, mar der konime no safolle oare aspekten by. Net te fergelykjen mei doe't wy noch binnen oefenen. De romte, bûtenlûden as fan wyn, fûgels en oare bisten, en ek de oanwêzichheid fan minsken dy't ta-hearre, soks freget in protte konsintraasje. Dêr fergje ik de spilers hieltyd mear op, it frijbliuwende is no hielendal oer. Ek saken as timing en faasje krije de kommende tiid hieltyd mear aksent, want it is wol de opset dat de besikers om likernôch healwei olven op hûs oangean kinne. Sa is der al mei al noch hiel wat te dwaan. Neffens de geweldige ynset fan alle meiwurkers bin ik der lykwols wis fan dat tsjin de tiid dat wy der klear foar wêze moatte alles op syn plakje falt.'

Lees verder op pagina 3: 'Routiniers en nieuw talent schitteren in 'Lucky Manuelo".

Routiniers en nieuw talent schitteren in ‘Lucky Manuelo’

Nog een scène uit 'Lucky Manuelo' met op de voorgrond Johan van der Veen, die met zijn vertolking van de maat van de mannelijke hoofdrolspeler een openbaring is (foto: Pier van der Heide).

(Vervolg van voorpagina)

Wat krijgen de bezoekers van het Wergeaster Iepenloftspul in deze achtste editie voorgescho­teld? In elk geval weer een pro­ductie die het gebruikelijke, hoge niveau nastreeft en, even­eens kenmerkend, weer garant staat voor originaliteit. Wat wil zeggen dat de Friese iepen loftspulbezoekers ook deze produc­tie nog niet eerder hebben aan­schouwd. Voor de achtste editie raakte de creatieve 'tak' van het Wergeaster Iepenloftspul in de ban van de, als beste buitenlandse filmproductie, voor een Oscar genomineerde film ‘Ieder­een beroemd'. Een Vlaamse film, geregisseerd door Dominique Deruddere, waarvoor de muziek door Raymond van het Groenewoud werd geschreven. Sieb Kerkstra: 'Foar safier no bekend, komt Deruddere freed de 24e juny nei Wergea om ús ferzje te besjen. Tige nijskjirrich fansels. En wa wit, nimt er de foarstelling fan sneontejûn ek noch wol mei. Of Van het Groenewoud ek komt, is noch ûnwis. Hy is noch hieltyd drok mei optredens, dus is 't ôfwachtsjen oft er him frei-meitsje kin.' Piter Boersma maakte de vertaling van de film welke vervolgens door Anne Graswinckel, Frans Slaterus en Jan Tysma werd bewerkt tot een openluchtspel. Met daarin uiteraard alle ingrediënten die het Wergeaster product van alle andere onderscheidt. Beschik­kend over een vijver vol mu­ziek- en acteertalent mocht men immers wel gek zijn daarin niet ongegeneerd met hengel en schepnet te werk te gaan.

Een van die talenten is de 19-jarige Trynke Brouwer, de benja­min van het gezelschap. Tijdens de audities kwam ze binnen als 'ongeslepen diamant', maar haar 'performance' was der­mate overdonderend dat ze met­een een hoofdrol toebedeeld kreeg. Anne Graswinckel: 'It die bliken dat se noch nea op it toaniel stien hie. Mar doe't se in stukje foarspile en foarsjongen hie, wiene wy fuortendaliks ferkocht. Oan wat se spile, wie dúdlik te hearren dat se soks noch nea by de ein hân hie. Ik wist lykwols dat ik har op dat mêd wol byspikerje koe. Mar mei har sjongen, sa leaf en tagelyk ek sa krêftich, hie se ús hielendal yn 'e tsjoen. Neffens eltsenien wurdt se aansen de stjer fan 'Lucky Manuelo'.' De hoofdrolspeelster zelf blijft er tamelijk nuchter onder, hoewel ze er geen geheim van maakt zich nog steeds over haar nieuwe status te verbazen. 'Frans Slaterus hie tsjin my sein dat ik it marris besykje moast. Mar dat de audysje sa goed útpakke soe, hie'k nea ferwachte. Ik lit it allegear mar op my  ôfkomme. Ik doch myn úterste bêst, mear kin'k net dwaan. It moaie is dat net ien fan de oaren my as junior behannelt. Wy foarmje in team, neat mear, neat minder. Gjinien stiet boppe in oar. Undertusken genytsje ik wol, want is geweldich om by dizze ploech te hear­ren.'

Genieten doet ook Bareld Mud die in 'Lucky Manuelo' Trynkes vader speelt. Al voor de zevende keer speelt hij mee in de Wer­geaster iepenloft-editie, waar­mee hij dus tot de routiniers be­hoort. Op routine spelen, is voor hem echter uit den boze. Niet alleen omdat hij erop kan rekenen daarvoor stevig door de regisseur op de vingers ge­tikt te worden, maar omdat hij het zelf eveneens ten zeerste verfoeit. 'Ik bin sels ek regis­seur, dus as ik soks by my spilers bespeur, gryp ik fuortenda­liks yn. It is skande as soks bart, net allinnich foar it stik, ek foar de meispilers. Wol jou'k ta dat ik it as haadrolspiler in stik makliker ha as de measte oaren. Wylst sy yn in pear rigels harren karakter delsette moatte, haw ik yn't stik alle tiid om yn myn rol te groeien. It is lykwols tsjin myn aard om sa te wurkjen. It is ek mei myn feantwurding dat sy mei harren rol goed út de ferve komme. En soks jildt foar eltsenien, wy dogge it meiinoar.'

Over het genieten wil Bareld Mud nog wel wat kwijt.  Momenteel is het, met zijn werk in het gevangeniswezen erbij, alle­maal nogal hectisch. Zodra de voorstellingenreeks is begon­nen, zorgt hij er echter voor daarnaast niets meer aan zijn hoofd te hebben. 'It is in tradysje wurden om eltse kear als ik mei it iepenloftspul dwaande bin, twa wiken frij te nimmen. Soks befalt my poerbêst. Hearlik de holle leech meitsje en my hielendal op it spyljen rjochtjse. Sadat ik der ek foar hûndert persint fan genytsje kin. It stik is yn elts gefal geweldich, ik kin myn ai der hielendal yn kwyt. En ik bin der sa goed as wis fan dat Trynke en ik by steat binne om by op syn minst tsien fan de seishûndert taskôgers emoasjes los te meitsjen.' Wie dat ongetwijfeld ook gaat lukken, is Johan van der Veen, de mannelijke helft van het in­middels opgeheven zangduo Twarres. Zijn vertolking van de maat van de mannelijke hoofd­rolspeler is voor de verslagge­ver in elk geval een openbaring. Het decor, met name de (multi)func­tionaliteit, de (geweldige) mu­ziek, het scenario, de plot, de rolbezetting, de regie, de tech­niek, zowel geluid als belich­ting, de entourage, het enthou­siasme, alsook de dynamiek, al deze facetten lijken een gang naar het Wergeaster Iepenloft­spul 'Lucky Manuelo' weer al­leszins de moeite waard te ma­ken.

(bron: Mid Frieslander dinsdag 14 juni 2005 wmm)