Dorpskuier door Wergea, interessant voor toeristen en eigen inwoners

WERGEA - Wijzen op de inte­ressante punten van het dorp, dat is de bedoeling van de dorpskuier door Wergea. De wandeling voert in zo'n an­derhalf uur langs allerlei leuke en interessante punten van dit gezellige watersportdorpje. Het is mogelijk om met een be­schrijving in de hand de wande­ling individueel te lopen maar je hoort en ziet meer als er een gids mee loopt. In dit geval is onze gids Dolf Dijkstra die dit al weer een jaar of drie doet.

 'We hebben de wandeling in het kader van Simmer 2000 opge­zet. Het leek ons goed om ons dorp te promoten en de leuke dingen te laten zien. We zijn eerst zelf door het dorp gelopen om te kijken wat leuk is om te laten zien en daarna hebben we daar meer achtergrondinforma­tie over uitgezocht. Het is na­tuurlijk wel leuk voor de men­sen om wat meer te horen over het hoe en wat. We willen een stukje historie laten zien en ook vertellen wat er bijvoorbeeld ooit is geweest en nu er niet meer is.' Dijkstra is zelf geen Wergeaster van geboorte maar vindt het wel interessant om meer over de historie van zijn woonplaats uit te zoeken. Dat heeft hij ook gedaan over it Ald Slot, waar hij woont en een mu­seum heeft.

 

De wandeling is overigens niet alleen leuk voor toeristen maar ook voor de eigen inwoners die tijdens de dorpskuier soms din­gen horen over hun dorp waarvan ze eerder niet op de hoogte waren.

De dorpswandeling start bij It Ald Slot. Vandaag lopen we eerst naar de Túnen, een pitto­resk buurtje met steegjes waar­van je als onbekende zou den­ken dat je je op privéterrein waagt. Maar het is een stukje openbaar terrein met een heel authentiek karakter. Hier is sinds vorig jaar een galerie ge­vestigd. Hier in de Túnen werd vroeger cichorei verbouwd, voor de surrogaatkoffie. Een project dat opgezet werd door een dominee om meer economi­sche activiteit tot stand te bren­gen en de mensen in praktische zin te helpen.

We komen bij de Kleine Buren met sinds kort nieuwe walkan­ten. Een opvallend pand is het voormalige Gasthuis, een pand dat in de loop der tijden van uiterlijk is veranderd, maar de gedenksteen boven de deur verwijst nog naar de functie van het Gasthuis. De stichting bestaat overigens nog steeds en stelt geldt voor allerlei goede doelen in het dorp beschikbaar. Dijkstra neemt ons mee naar een huisje dat er net zo uitziet als destijds het huisje van Afke's Tiental, bekend geworden door het boek van Nynke van Hichtum. Het oorspronkelijke huisje is er niet meer maar dit huisje is bewaard gebleven en nu in gebruik als schuur. Dijk­stra laat zien hoe het er vroeger uit moet hebben gezien. 'Prach­tig, om te zien,' zegt een deel­neemster, helemaal onder de in­druk. Dijkstra: 'Dat is zo mooi van een rondleiding, dan kun­nen we dit laten zien. Die af­spraak hebben we met de be­woners gemaakt. Als je de rondwandeling individueel doet dan zie je dit niet.'

 

Via de pastorie met daarnaast het baarhokje dat ook werd ge­bruikt om arrestanten op te sluiten lopen we via het 'oude centrum' langs een oud bak­kerswinkeltje dat momenteel in oude staat wordt hersteld. Wer­gea telde vroeger vijf bakkers die elkaar beconcurreerden. Er werd verkocht aan de vele sche­pen die voorbij kwamen, dan werd er geroepen; 'dit is de ge­reformeerde bakker' of 'de ka­tholieke bakker'. Mensen waren sterk geneigd bij hun 'eigen' kerkmensen te kopen. Op de Gele Eker staat het oudste woonhuis van Wergea, een prachtig pand uit 1663 waar, uit de top een olijk kopje op de mensen neerkijkt. Wergea telde vroeger maar liefst 26 schaatsenfabrieken, van grote tot kleine. Het schuurtje bij de brug bij het Ald Djip was vroeger het kleinste schaatsenfabriekje van Wergea.

Het pand oogt nu enigszins verwaarloosd. 'Het zou mooi zijn als het werd opgeknapt en er bijvoorbeeld een schaatsmuseumpje zou komen,' zegt Dijk­stra hoopvol. Rondom het Ald Djip is het oudste deel van het dorp. Het water was vroeger de belangrijkste verbinding voor het dorp. 'Er kwamen in die tij­den zo'n tachtig schepen door het dorp.'

Een leuk onderdeel van de rondwandeling is een bezoek aan de voormalige bakkerij, nu antiek winkel. De prachtige oude oven, een uniek exemplaar met geglazuurde stenen is nog in originele staat. Gerrit Bak­ker, de huidige bewoner van het pand, weet er veel en leuk over te vertellen. Ook dit is weer zo'n programmaonderdeel dat de rondleiding zo leuk maakt.

Via een aantal binnendoor steegjes en weggetjes komen we langs het kleinste politiebu­reau van Nederland. 'Het klein­ste, want twee bij twee, het meest onbemande en met de duurste opening want minister Peper kwam per helikopter,' vertelt Dijkstra cynisch. We lopen in rap tempo ('het tempo is zo snel als de langzaamste deelnemer') naar de Katholieke Kerk Sint Martinus. Een gebouw in neogotische stijl [uit 1861. De kerk heeft prach­tige glas-in-loodramen met afbeeldingen van bijbelse taferelen. Het prachtige doopvont da­teert uit 1791 en is meegeno­men uit de oude katholieke schuilkerk. Wat ook de moeite waard is zijn de schilderijen[aan de wand die de kruiswegstatie laten zien. We lopen via de hoofdweg terug richting It Ald Slot, maar niet nadat Dijkstra ons nog een aan­tal mooie of wetenswaardige punten van Wergea heeft ge­toond.

De Dorpskuier door Wergea is op afspraak via It Ald Slot op woensdagmiddag of -avond te maken, minimale deelname is zes personen.

Foto's: Pier van der Heide Tekst: Lieneke van Dijk

(bron: MidFrieslander dinsdag 10 juni 2003)